Zgodnie z biologiczna systematyką, rodzina żmijowatych(Viperidae) należy do podrzędu węży, rządu łuskonośnych, gromady gadów, podtypu kręgowców, typu strunowców, królestwa eukriontów, którego domeną jest są eukarionty. Wśród rodziny żmijowatych wyróżnia się następujące podrodziny: Azemiopinae, Causinae, Crotalinae czyli grzechotnikowate oraz Viperinae czyli żmije właściwe. Swoim zasięgiem żmijowate obejmują około 10 rodzajów gatunków występujących na całym świecie. Gady z rodziny żmijowatych żyje w Europie, Azji i Afryce. Jedynym przedstawicielem rodziny żmijowatych w Polsce jest żmija zygzakowata. W przeciwieństwie do innych gadów ze swojego gatunku jej jad nie jest niebezpieczny dla życia człowieka. Oczywiście jest to pewne uogólnienie, ponieważ może być oczywiście bardzo groźny w pewnych wypadkach. Dotyczy to szczególnie małych dzieci i osób starszych.

Zwierzęta te charakteryzują się mocną budową ale i w porównaniu z innymi wężami dość małą długością od 18 cm do około 180 cm, a rekordziści osiągają nawet 4 metry.  Wszyscy przedstawiciele z tej rodziny wydzielają toksyczny jad tworzony w przekształconych w gruczoły jadowe śliniankach.  Wstrzykują go do atakowanych organizmów za pomocą dwóch okresowo odnawiających się zębów jadowych, ruchomych w ten sposób, że podczas ataku układają się pionowo, gdy nie są potrzebne układają się poziomo. Ich jad działa toksycznie głównie na krew, za jej pomocą jest rozprowadzany do kolejnych układów ofiar upośledzając ich funkcje życiowe, często prowadząc do śmierci.
Oprócz rozbudowanego aparatu jadowego inną ich charakterystyczną cechą jest pionowa i wąska źrenica oka.  Cechuje przedstawicieli tej rodziny również wyraźnie wyodrębniona płaska głowa w kształcie serca lub trójkąta.

Prowadzą przeważnie dzienny lądowy oraz  naziemny tryb życia, niewiele z nich lubują się w drzewach (głównie afrykańskie Atheris).  Żmijowate zaliczają się do gatunku jajożyworodnych, niewiele z nich składa jaja. Większość żmijowatych to gatunki jajożyworodne, niewiele z nich składają jaja.  Ich pożywienie stanowią głównie drobne kręgowce, pomniejsze płazy, mniejsze osobniki żywią się owadami.

 

żmija